ELE AVUCA SIĞMAZ SENDİKACI RIZA KUAS

 

Bana Rıza Kuas kimdir diye sorsalar. 

Hiç düşünmeden vereceğim cevap şöyle olur. ''Ele avuca sığmaz gerçek bir sendikacı'' diye bitiririm cümlemi. 

Ele avuca sığmaz deyimi açıklaması içinde, belki Kuas'la birebir uyuşmayan bazı sözcükler bulunsa da, sınıfsal düşüncesiyle ve bu düşüncelerinin hayata geçirilmesi konusundaki inadıyla bence bu deyim ona çok yakışıyor.

 

Rıza Kuas'ı yakından tanıdım. Bazı konuşmalarını çok dikkatlice dinledim. TİP Şişli İlçe Yöntim kurulu üyeliğim zamanında, konuşmalarının siyasi tarafının içinin doluluğunu sınıfsal açıdan bakarak dinleyip izledim. 

Millet vekilliği döneminde B.M.Meclisinde yaptığı konuşmalarının basına yansıyan kadarını elbette gururla okudum. Bu konuşmaların bir kısmını sendikal çalışmalarımda kullanarak yararlandım. 

O: İşyerlerinde işçilerin hırsız muamelesi görerek üzerlerinin (üstlerinin) aranmasına karşı "Üstünü Aratma!" kampanyasını başlatandı. ''İşçi hırsız değildir işçi, emeği çalınandır'' diyerek işçi onurunu savunan bu eylem uygulanmaya başlanmış, çalışma hayatında önemli bir zihniyet dönüşümüne de yol açmıştır.

Rıza Kuas'ın inatla, işçi onurunun korunmasına yönelik yaptığı çalışmaların hayata geçirilmesi, ülke sendikacılığında adeta bir devrim niteliğinde oluştu.

Rıza Kuas Derby Grev çadırı önünde

Rıza Kuas, Türkiye işçi sınıfı tarihinin ve sınıf odaklı mücadeleci sendikacılığın simge isimlerinden birisiydi. Lastik-İş Sendikası’nın kurucu liderlerinden ve DİSK’in (Devrimci İşçiSendikaları Konfederasyonu) kurucularından olan Kuas, sendikal anlayışı ve eylemleri ile Türkiye’de çalışma hayatımıza olumlu bir damga vuran ''militan bir sendikacıydı''. 

Bu militanlığı, lastik işçilerinin sonuç itibari ile kazandıkları 1968 Derby Lastik Fabrikası İşgali ile görüldü, Türkiye işçi sınıfı ve sendikacılık tarihinin en önemli dönemeçlerinden biriydı bu olay. Derby işçi direnişi: Sadece bir hak arayışı değil, aynı zamanda Türkiye tarihinde oluşan ilk fabrika işgali olma özelliğini ve bu konularda yol göstericiliğini de taşıyor.

Rıza Kuas'ın militan sendikacılığının yol göstrericiliği benim de, T.Maden-İş Sendikası Şube Başkanlığı ve daha sonra bölge tamsilciği yaptığım Silahtarağa Haliç kıyısında kurulu ve İsveç kaynaklı Gislaved Lastik Fabrikası'nda da görülüyordu.

Anadolunun kervan geçmez bir köyünde geçen çocukluğumda giydiğim, lastik ayakkabının (karalastik) yapıldığı ve 900 den faza işçinin çalıştığı bu fabrkiada 1974 yılında başlayan ve 88 gün devam eden, sonuç itibariyle kazanılan bu grev eyleminde de Rıza Kuas'ın militan sendikacılığının yol göstericiliğinin izleri devam ediyordu.

Rıza Kuas'ın Lastik-İş Sendikasının kuruluşunda attığı sağlam temel ilkeler, 12 Eylül Darbe'si sonrası hızlıca eski sayısal gücüne kavuşan (kavuşturan) güçlü bir sendikal örgüt yarattı.