2017 Yılında Netaş Fabrikasının 50. Kuruluş kutlamasının yapıldığı, zamanın başbakanı da dahil bir çok siyasi zevatın bu kutlamaya katıldığını basından öğrenmiştik. Kutlamada siyasiler, Kanada ortaklığını övmüş, ortaklıklar ve fabrika hakkında çeşitli konuşmalar yapmışlardı.
Ben de geçmiş kuşakların hafıza tazelemeleri ve yeni kuşaklara da ışık tutması bakımından Türkiye sendikal hareketlerini ve NETAŞ Fabrikasında yaşanan sendikal hareketleri elimden geldiği kadar yazmaya karar verdim.
Elli yıl önce İstanbul'un Ümraniye Bölgesinde, Türk-Kanada ortaklığı ile kurulan NETAŞ Fabrikası, kuruluşunu tamamlayarak üretime geçmişti. Açılımının, Northern Elektrik Telekominikasyon A.Ş. olarak 1967 yılında kurulan NETAŞ Fabrikası, o günkü koşullarda çok modern olarak adlandırdığımız bir işyeriydi.
 |
| 1975 Yılı Netaş İşçilerinin toplantı sonrası çıkışı |
Beyaz yakalı personelin (büro personeli) işe alımı sırasında "deveye hendek atlatacak" derecede hassas davranılıyordu. Birkaç kademede yapılan imtihanlar sonucunda işe alınanlara şanslı gözüyle bakılıyordu.
İşçi alımı ise çok titizlikle yapılıyordu.
"Telekominikasyon" sözcüğünün birçokları tarafından söylenişinin bile zorlandığı bu dönemde formen, usta ve diğer teknik elemanların hepsi Kanada'lı yöneticilerin uyguladıkları yöntemlerle işbaşı yaptırılmıştı.
Kurulduğu ve üretime başladığı gün, ekonomimiz için önemli bir kuruluş olan NETAŞ Fabrikası uzun yıllar önemini artırarak korudu..
1970 li yıllar işçilerin sendikal haklar bakımdan bilinçlenmeyi hızlandırdıkları, ekonomik haklarını ön planda tutmaya başladıkları ve sarı sendikalardan ayrılmayı hedefledikleri yıllardı.
Kuruluş yıllarında işçi sayısı 800 civarındaydı. NETAŞ işvereni, alelacele , kendi güdümündeki bir (sarı) sendikayla birlikte toplu sözleşmeyi imzalamışlardı. Daha sonraları sayıları 1500 civarına ulaşan işçiler, kendilerinden habersiz toplu sözleşme imzalayan TEK-MET İŞ Sendikasından 1975 yılının ilk aylarında istifa ederek topluca T.MADEN-İŞ Sendikasına üye oldular.
HOŞ GELİŞLER OLA
7 Şubat 1975 Tarihinde Üsküdar'da bir salonda yapılan akşam toplantısına 1000'den fazla üyemiz katılmıştı. Genel Başkan Vekili ve Toplu Sözleşme Dairesi Başkanı olarak toplantıyı açtım. Sendikal çalışma sistemimizi anlattım. T.MADEN-İŞ Sendikasının çalışma yöntemlerini anlattıktan sonra, yapılacak toplu sözleşme hakkında toplu sözleşme ilkelerimizi ve bu ilkelerin hayata geçirilmesi için üyelerimizin söz ve karar sahibi olma uygulamaları konusunda açıklamalarda bulundum.
Söz Ve Karar Sahibi Olma İlkesi
"Temsilcilerinizi kapalı oy açık sayımla kendiniz seçeceksiniz. Sendikamız tarafından sizlerle ilgili alınacak kararlar, sizlerle birlikte oluşturulacak. Toplu sözleşme tekliflerimiz sizlerle birlikte hazırlanacak. Toplu sözleşme müzakere masasında sizler tarafından seçilen temsilcilerin tamamı bulunacaktır" diyerek konuşmamı tamamlamıştım..
Daha sonra söz alan işçiler konuştular. Sarı sendikadan istifa ederek T. MADEN-İŞ'E üye olan bir işçi " 35 yaşımın en mutlu gününü yaşıyorum. Bu günü NETAŞ'ta çalışan işçiler adına bayram ilan ediyorum. Sarı sendika ve sarı şebekeden kurtulduk. Birliğimizi kimse bozamayacaktır artık" diyerek konuşmasını sürdürmüştü.
Coşku içerisinde geçen bu toplantı geç saatlere kadar devam etti. Çok sayıda üye söz alarak konuştu ve çeşitli sorular soruldu, sendika yetkilileri olarak bizler soruların tamamını cevapladık.
Bu toplantıdan kısa bir süre sonra Kanada'lı genel müdürün akıl hocaları ve diğer işveren yetkilileri, işçilere gözdağı vermek için T.MADEN-İŞ sendikasına üye olan 20 işçiyi işten çıkardı. Arkadaşlarının sendika değiştirme yüzünde işten çıkarıldığını protesto etmek üzere, işçiler 24 Şubat 1975 tarihinde iş bıraktılar ve fabrikadan çıkmadılar.
İşverenin isteği üzerine polis güçleri fabrikaya girdi. 27 işçiyi polis arabasına bindirerek götürdüler. Avukatlarımızın hukuki girişimleri sonucunda bu işçiler hemen serbest bırakıldı.
Türk Demirdöküm. Türk Philips ve Estaş ve daha birçok fabrika işçileri, NETAŞ işçileri için dayanışma ve yardım kampanyası başlattılar.
İşverenin, yetkili sendika olarak T.MADEN-İŞ'İ kabullenmesi sonucu bir protokol yapıldı, işten çıkarılan 20 işçi işe iade edildi...
"Telekominikasyon" sözcüğünün birçokları tarafından söylenişinin bile zorlandığı bu dönemde formen, usta ve diğer teknik elemanların hepsi Kanada'lı yöneticilerin uyguladıkları yöntemlerle işbaşı yaptırılmıştı.
Kurulduğu ve üretime başladığı gün, ekonomimiz için önemli bir kuruluş olan NETAŞ Fabrikası uzun yıllar önemini artırarak korudu..
1970 li yıllar işçilerin sendikal haklar bakımdan bilinçlenmeyi hızlandırdıkları, ekonomik haklarını ön planda tutmaya başladıkları ve sarı sendikalardan ayrılmayı hedefledikleri yıllardı.
Kuruluş yıllarında işçi sayısı 800 civarındaydı. NETAŞ işvereni, alelacele , kendi güdümündeki bir (sarı) sendikayla birlikte toplu sözleşmeyi imzalamışlardı. Daha sonraları sayıları 1500 civarına ulaşan işçiler, kendilerinden habersiz toplu sözleşme imzalayan TEK-MET İŞ Sendikasından 1975 yılının ilk aylarında istifa ederek topluca T.MADEN-İŞ Sendikasına üye oldular.
HOŞ GELİŞLER OLA
7 Şubat 1975 Tarihinde Üsküdar'da bir salonda yapılan akşam toplantısına 1000'den fazla üyemiz katılmıştı. Genel Başkan Vekili ve Toplu Sözleşme Dairesi Başkanı olarak toplantıyı açtım. Sendikal çalışma sistemimizi anlattım. T.MADEN-İŞ Sendikasının çalışma yöntemlerini anlattıktan sonra, yapılacak toplu sözleşme hakkında toplu sözleşme ilkelerimizi ve bu ilkelerin hayata geçirilmesi için üyelerimizin söz ve karar sahibi olma uygulamaları konusunda açıklamalarda bulundum.
"Devrimci ve gerçek bir sendikaya geldiniz, hoş geldiniz, hoş gelişler ola''demiştim. Bilmenizi isterim ki özellikle toplu sözleşme yapım ve imza aşaşmasında daima tabanın söz ve karar sahibi olma ilkesi uygulanacaktır diye konuşmamı devam ettirmiştim.
Söz Ve Karar Sahibi Olma İlkesi
 |
| Hüseyin Ekinci |
Daha sonra söz alan işçiler konuştular. Sarı sendikadan istifa ederek T. MADEN-İŞ'E üye olan bir işçi " 35 yaşımın en mutlu gününü yaşıyorum. Bu günü NETAŞ'ta çalışan işçiler adına bayram ilan ediyorum. Sarı sendika ve sarı şebekeden kurtulduk. Birliğimizi kimse bozamayacaktır artık" diyerek konuşmasını sürdürmüştü.
Coşku içerisinde geçen bu toplantı geç saatlere kadar devam etti. Çok sayıda üye söz alarak konuştu ve çeşitli sorular soruldu, sendika yetkilileri olarak bizler soruların tamamını cevapladık.
Bu toplantıdan kısa bir süre sonra Kanada'lı genel müdürün akıl hocaları ve diğer işveren yetkilileri, işçilere gözdağı vermek için T.MADEN-İŞ sendikasına üye olan 20 işçiyi işten çıkardı. Arkadaşlarının sendika değiştirme yüzünde işten çıkarıldığını protesto etmek üzere, işçiler 24 Şubat 1975 tarihinde iş bıraktılar ve fabrikadan çıkmadılar.
İşverenin isteği üzerine polis güçleri fabrikaya girdi. 27 işçiyi polis arabasına bindirerek götürdüler. Avukatlarımızın hukuki girişimleri sonucunda bu işçiler hemen serbest bırakıldı.
Türk Demirdöküm. Türk Philips ve Estaş ve daha birçok fabrika işçileri, NETAŞ işçileri için dayanışma ve yardım kampanyası başlattılar.
İşverenin, yetkili sendika olarak T.MADEN-İŞ'İ kabullenmesi sonucu bir protokol yapıldı, işten çıkarılan 20 işçi işe iade edildi...
NETAŞ TOPLU SÖZLEŞME ZAFERİ 1975 OLARAK DEVAM EDECEK
